Tencerede tarih kaynıyor: Yalova’nın lezzet haritası kitaplaşıyor
Tencerede tarih kaynıyor: Yalova’nın lezzet haritası kitaplaşıyor
Yalova’nın zengin mutfak kültürü, kapsamlı bir araştırmayla gün yüzüne çıktı. 300’ü aşkın yemeğin, geleneklerin ve hikayelerin yer aldığı çalışma, Yalova’nın gastronomi mirasını kayıt altına alarak çok yakında kitap olarak yayımlanacak.
Haber Giriş Tarihi: 01.05.2026 04:13
Haber Güncellenme Tarihi: 01.05.2026 04:14
Kaynak:
Mehmet Mirzacan Baran
Yalova Üniversitesi Aşçılık Programı Öğretim Görevlisi Dr. Gülsüm Yurtseven ile Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Doç. Dr. Gülçin Özbay’ın 2,5 yıl süren kapsamlı çalışması tamamlandı. “Tarih ve Kültürün Tenceresi: Yalova Mutfak Kültür Envanteri” başlıklı araştırma, çok yakında kitap olarak yayımlanacak. Uzun yıllar “Yalova’nın kendine özgü mutfağı yok” algısını yıkmayı hedefleyen akademik çalışma, kentin gastronomi mirasını tüm yönleriyle ortaya koyuyor. Araştırma kapsamında sadece yemek tarifleri değil; yemeklerin hikâyeleri, gelenekleri ve sosyal hayattaki yerleri de incelendi. Çalışma kapsamında Manav, Yörük, Roman, Çerkez, Dağıstan, Kırım Tatar, Arnavut, Boşnak, Bulgaristan, Selanik ve Pomak göç mutfakları detaylı şekilde incelendiğini ifade eden Dr. Gülsüm Yurtseven, “Farklı kültürlerin bir araya gelmesiyle oluşan bu mutfak yapısının, zaman içinde birbirini etkileyerek özgün bir kimlik kazandıyor. Örneğin Balkan kökenli “dızmana” yemeğinin bazı köylerde farklı malzemelerle yeniden yorumlanarak “Manav dızmanı”na dönüşmesi, bu kültürel etkileşimin somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.” İfadelerine yer verdi.
300’DEN FAZLA YEMEK KAYIT ALTINA ALINDI
Araştırma sürecinde 300’ün üzerinde yemek tespit edildi. Ancak çalışma sadece tariflerle sınırlı kalmadı. Yaşlı kuşaklarla yapılan sözlü tarih görüşmeleri sayesinde kaybolmaya yüz tutmuş birçok gelenek ve bilgi kayıt altına alındı. Ayrıca yemekler profesyonel mutfak ortamında yeniden hazırlanarak standart reçeteler oluşturuldu. Bu sayede genç şeflerin yerel mutfağı sürdürebilmesi hedefleniyor.
YALOVA İÇİN GASTRONOMİ ROTALARI OLUŞTURULDU
Araştırmanın önemli çıktılarından biri de gastronomi rotaları oldu. “Yalova’da nerede ne yenir?” sorusuna yanıt veren üç farklı rota hazırlanırken, coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak kapsamlı bir lezzet haritası oluşturuldu. Bu rotalar, gastronomi turizminin gelişmesine katkı sağlayacak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
COĞRAFİ İŞARET VURGUSU
Çalışmada Yalova’nın coğrafi işaretli ürün sayısının azlığına da dikkat çekildiğini ifade eden Yurtseven,” Şu anda yalnızca bal, kivi ve aronya gibi üç ürün bulunuyor. Oysa yemekler de coğrafi işaret alabilir. Bu konuda çalışmalar yürütüyor ve ilgili kurumlarla iş birliği yapıyoruz. Amacımız hem ulusal hem de Avrupa Birliği düzeyinde coğrafi işaretler kazandırmak. .Yalova gastronomisi bugüne kadar hak ettiği ilgiyi görmemiş olabilir; ancak bundan sonra çok daha fazla duyulacağına inanıyoruz.”
“YALOVA MUTFAĞI HAK ETTİĞİ DEĞERİ BULACAK”
Araştırmayı değerlendiren Dr. Gülsüm Yurtseven, Yalova’nın zengin mutfak kültürüne rağmen bugüne kadar yeterince tanınmadığını belirterek şunları söyledi: “Yalova’nın yalnızca göç mutfağı değil, aynı zamanda kültürleşmiş ve sürekli gelişen bir mutfak yapısına sahip olduğunu vurgulayan Yurtseven, bu çalışmanın önemli bir boşluğu dolduracağını ifade etti.”
“ÇALIŞMA KAPSAMLI BİR KÜLTÜR ENVANTERİ NİTELİĞİ TAŞIYOR”
“Çalışmamızın bir diğer önemli ayağı ise gastronomi rotaları oldu. Yalova’da nerede ne yenir, hangi köyde hangi lezzet bulunur gibi sorulara cevap veren üç farklı rota oluşturduk. Ayrıca coğrafi bilgi sistemleri kullanarak bir lezzet haritası hazırladık. Araştırma sürecinde en zorlandığımız noktalardan biri ise kaynak eksikliğiydi. Daha önce yapılmış akademik bir çalışma bulunmadığı için Osmanlı arşivlerinden ve eski gazete kayıtlarından yararlandık. Bu sayede Yalova’nın geçmişten günümüze gastronomik bir kronolojisini de oluşturduk. Kitapta ayrıca köylerdeki etnik dağılım, yerel üreticiler ve gastronomik kaynaklar da yer alıyor. Bu yönüyle çalışma sadece bir yemek kitabı değil, kapsamlı bir kültür envanteri niteliği taşıyor.”
KİTAP YAKINDA YAYIMLANACAK
Basım aşamasında olan “Yalova’nın Lezzet Haritası ve Yemek Kültürü Envanteri” kitabının önümüzdeki aylarda okuyucuyla buluşması bekleniyor. Bu kapsamlı çalışma, yalnızca bir yemek kitabı değil aynı zamanda Yalova’nın kültürel mirasını kayıt altına alan önemli bir başvuru kaynağı olacak.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Tencerede tarih kaynıyor: Yalova’nın lezzet haritası kitaplaşıyor
Yalova’nın zengin mutfak kültürü, kapsamlı bir araştırmayla gün yüzüne çıktı. 300’ü aşkın yemeğin, geleneklerin ve hikayelerin yer aldığı çalışma, Yalova’nın gastronomi mirasını kayıt altına alarak çok yakında kitap olarak yayımlanacak.
Yalova Üniversitesi Aşçılık Programı Öğretim Görevlisi Dr. Gülsüm Yurtseven ile Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Doç. Dr. Gülçin Özbay’ın 2,5 yıl süren kapsamlı çalışması tamamlandı. “Tarih ve Kültürün Tenceresi: Yalova Mutfak Kültür Envanteri” başlıklı araştırma, çok yakında kitap olarak yayımlanacak. Uzun yıllar “Yalova’nın kendine özgü mutfağı yok” algısını yıkmayı hedefleyen akademik çalışma, kentin gastronomi mirasını tüm yönleriyle ortaya koyuyor. Araştırma kapsamında sadece yemek tarifleri değil; yemeklerin hikâyeleri, gelenekleri ve sosyal hayattaki yerleri de incelendi. Çalışma kapsamında Manav, Yörük, Roman, Çerkez, Dağıstan, Kırım Tatar, Arnavut, Boşnak, Bulgaristan, Selanik ve Pomak göç mutfakları detaylı şekilde incelendiğini ifade eden Dr. Gülsüm Yurtseven, “Farklı kültürlerin bir araya gelmesiyle oluşan bu mutfak yapısının, zaman içinde birbirini etkileyerek özgün bir kimlik kazandıyor. Örneğin Balkan kökenli “dızmana” yemeğinin bazı köylerde farklı malzemelerle yeniden yorumlanarak “Manav dızmanı”na dönüşmesi, bu kültürel etkileşimin somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.” İfadelerine yer verdi.
300’DEN FAZLA YEMEK KAYIT ALTINA ALINDI
Araştırma sürecinde 300’ün üzerinde yemek tespit edildi. Ancak çalışma sadece tariflerle sınırlı kalmadı. Yaşlı kuşaklarla yapılan sözlü tarih görüşmeleri sayesinde kaybolmaya yüz tutmuş birçok gelenek ve bilgi kayıt altına alındı. Ayrıca yemekler profesyonel mutfak ortamında yeniden hazırlanarak standart reçeteler oluşturuldu. Bu sayede genç şeflerin yerel mutfağı sürdürebilmesi hedefleniyor.
YALOVA İÇİN GASTRONOMİ ROTALARI OLUŞTURULDU
Araştırmanın önemli çıktılarından biri de gastronomi rotaları oldu. “Yalova’da nerede ne yenir?” sorusuna yanıt veren üç farklı rota hazırlanırken, coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak kapsamlı bir lezzet haritası oluşturuldu. Bu rotalar, gastronomi turizminin gelişmesine katkı sağlayacak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
COĞRAFİ İŞARET VURGUSU
Çalışmada Yalova’nın coğrafi işaretli ürün sayısının azlığına da dikkat çekildiğini ifade eden Yurtseven,” Şu anda yalnızca bal, kivi ve aronya gibi üç ürün bulunuyor. Oysa yemekler de coğrafi işaret alabilir. Bu konuda çalışmalar yürütüyor ve ilgili kurumlarla iş birliği yapıyoruz. Amacımız hem ulusal hem de Avrupa Birliği düzeyinde coğrafi işaretler kazandırmak. .Yalova gastronomisi bugüne kadar hak ettiği ilgiyi görmemiş olabilir; ancak bundan sonra çok daha fazla duyulacağına inanıyoruz.”
“YALOVA MUTFAĞI HAK ETTİĞİ DEĞERİ BULACAK”
Araştırmayı değerlendiren Dr. Gülsüm Yurtseven, Yalova’nın zengin mutfak kültürüne rağmen bugüne kadar yeterince tanınmadığını belirterek şunları söyledi: “Yalova’nın yalnızca göç mutfağı değil, aynı zamanda kültürleşmiş ve sürekli gelişen bir mutfak yapısına sahip olduğunu vurgulayan Yurtseven, bu çalışmanın önemli bir boşluğu dolduracağını ifade etti.”
“ÇALIŞMA KAPSAMLI BİR KÜLTÜR ENVANTERİ NİTELİĞİ TAŞIYOR”
“Çalışmamızın bir diğer önemli ayağı ise gastronomi rotaları oldu. Yalova’da nerede ne yenir, hangi köyde hangi lezzet bulunur gibi sorulara cevap veren üç farklı rota oluşturduk. Ayrıca coğrafi bilgi sistemleri kullanarak bir lezzet haritası hazırladık. Araştırma sürecinde en zorlandığımız noktalardan biri ise kaynak eksikliğiydi. Daha önce yapılmış akademik bir çalışma bulunmadığı için Osmanlı arşivlerinden ve eski gazete kayıtlarından yararlandık. Bu sayede Yalova’nın geçmişten günümüze gastronomik bir kronolojisini de oluşturduk. Kitapta ayrıca köylerdeki etnik dağılım, yerel üreticiler ve gastronomik kaynaklar da yer alıyor. Bu yönüyle çalışma sadece bir yemek kitabı değil, kapsamlı bir kültür envanteri niteliği taşıyor.”
KİTAP YAKINDA YAYIMLANACAK
Basım aşamasında olan “Yalova’nın Lezzet Haritası ve Yemek Kültürü Envanteri” kitabının önümüzdeki aylarda okuyucuyla buluşması bekleniyor. Bu kapsamlı çalışma, yalnızca bir yemek kitabı değil aynı zamanda Yalova’nın kültürel mirasını kayıt altına alan önemli bir başvuru kaynağı olacak.
Mehmet Mirzacan Baran
Kaynak: Mehmet Mirzacan Baran