Öğrenciler bütçeyi aşan kiralarla karşı karşıya
Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının ardından farklı şehirlere gidecek üniversite öğrencileri ve aileleri için zorlu barınma maratonu başladı. Yurt kapasiteleri ve kiralık ev arayışında yaşanan sıkıntılar gündemdeki yerini korurken, Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Yalova Şube Başkanı Gürkan Kaçar konuya ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Kaçar, yüksek kira bedellerinin yanı sıra depozito, emlakçı komisyonu, abonelikler, taşınma ve temel eşya masraflarının öğrencileri daha eğitim hayatı başlamadan ağır bir ekonomik yük altına soktuğunu belirtti. Öğrencilerin ev kiralama sürecinde karşılaştığı ekonomik ve sosyal engellere dikkat çeken Kaçar, "Öğrencinin karşılaştığı en büyük sorun, kira bedelinin tek başına dahi öğrenci ve dar gelirli aile bütçesinin taşıyamayacağı düzeye ulaşmasıdır. Ancak sorun yalnızca aylık kirayla sınırlı değildir. Öğrenciden ilk kira, depozito, emlakçı hizmet bedeli ve bazı durumlarda birkaç aylık peşin kira aynı anda istenmektedir. Buna taşınma, abonelik, eşya ve temel ev ihtiyaçları da eklendiğinde, öğrenci daha eğitimine başlamadan çok ağır bir ekonomik yükle karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle üniversitelere ve toplu ulaşıma yakın bölgelerde uygun fiyatlı konut bulmak güçleşmiştir. Öğrenci olmak bazı ev sahipleri tarafından ayrıca bir risk unsuru gibi görülmekte; öğrenciye ev verilmemesi, daha yüksek depozito veya mutlaka kefil istenmesi gibi ayrımcı uygulamalarla da karşılaşılmaktadır” dedi.
GİZLİ MASRAFLAR BÜTÇEYİ ZORLUYOR
Kira dışındaki ek harcama kalemlerinin dar gelirli aileleri yıprattığını vurgulayan Kaçar, "Depozito ve emlakçı hizmet bedelinin ardından nakliye, elektrik, su, doğal gaz ve internet abonelikleri, eşya alımı, apartman aidatı ve ısınma giderleri gelmektedir. Ev eşyalı kiralanıyorsa kira bedeli yükselmekte; boş kiralanıyorsa bu kez yatak, masa, sandalye, buzdolabı, çamaşır makinesi ve mutfak gereçleri gibi en temel ihtiyaçlar ciddi bir başlangıç maliyeti oluşturmaktadır. Eski ve kira bedeli görece düşük bazı evlerde ise yüksek ısınma giderleri, bakım ve onarım masrafları öğrencinin üzerine bırakılabilmektedir. Bunlar konut ile ilgili harcamalar, gıda fiyatlarındaki artışlar öğrencinin gıdaya ulaşımını zorlamaktadır. Kırtasiye vb. eğitim araç ve gereçlerindeki artışlar da öğrenci bütçesini zorlayan harcamalar arasında yer almaktadır” diye konuştu.
KAPORA DOLANDIRICILIĞI VE YETKİSİZ EMLAKÇI UYARISI
Sahada karşılaşılan şikayetlerin nitelik değiştirdiğini kaydeden Kaçar, emlak komisyonları ve kapora konusunda öğrencileri uyardı. Kaçar, açıklamasını, "Bize yansıyan başvurular ve sahadaki gözlemler, şikâyetlerin hem arttığını hem de çeşitlendiğini göstermektedir. Geçmişte daha çok depozitonun iade edilmemesi ve evdeki küçük hasarların öğrenciye yüklenmesi gündeme gelirken bugün bunlara çok yüksek başlangıç ödemeleri, birkaç aylık peşin kira talepleri, kayıt dışı ödemeler, kapora dolandırıcılığı ve sözleşme yapılmadan para istenmesi de eklenmiştir. Emlakçı hizmet bedeli konusunda da öğrencilerin yeterince bilgilendirilmediğini görüyoruz. Kiralamaya aracılıkta hizmet bedeli, katma değer vergisi hariç bir aylık kira bedelini aşamaz. Buna rağmen farklı adlar altında ek ücret talep edildiğine ilişkin şikâyetlerle karşılaşılabilmektedir. Öğrenciler mutlaka yetki belgeli emlak işletmeleriyle çalışmalı, yaptıkları her ödeme için belgeye dayanmalı ve banka üzerinden yapılmalıdır. Taşınmazı görmeden kapora göndermemelidir” sözleri ile tamamladı.
