Basın İlan Kurumu’nun düzenlediği Dijital Dönüşüm Çağında Habercilik: Yapay Zekâ ve Dijital Yetkinlikler başlıklı panel, İstanbul’da gerçekleştirildi. Grand Cevahir Hotel ve Kongre Merkezi’nde düzenlenen programın açılış konuşmasını Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran yaptı. Duran, “Gazetecinin aktörlüğü, eskisinden daha önemli hale geldi” dedi
Dijital Dönüşüm Çağında Habercilik: Yapay Zekâ ve Dijital Yetkinlikler paneli, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran ve Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay’ın yaptığı konuşmalarla başladı. Basın İlan Kurumu’nun 65’inci kuruluş yıl dönümünü ve 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü kutlayan Duran, basın sektöründeki dönüşümü değerlendirdi. Uluslararası düzenin irtifa kaybettiği, devletlerin alenen hukuksuz eylemlere giriştiği, belirsiz bir döneme girildiğini dile getiren Duran, “Aslında bu bildiğimiz dünyanın sonu diye tanımlanan şey, yepyeni bir medya düzenini de oluşturuyor. Dijitalleşme ve yapay zekâ, gazetecilik mesleğini nasıl dönüştürüyor? Bu dönüşümün hangi stratejik yönetişim çerçevesinde ele alınması gerekir? Gazetecilerin ürettiği bilgiler, bugün ne anlama gelmektedir? Bu sorulara vereceğimiz cevaplar, aslında dijital dönüşüm sonucu hayatımıza giren anlam ve içeriklere daha dikkatli ve yakından bakmamız gerektiğini bize anlatır. Deepfake teknolojileri, otomatik içerik üretimi ve sahte hesap ağları, iletişimin en değerli olan şeyini yani doğru bilgiyi zehirleyebilecek riskler taşımaktadır. Tam bu noktada gazeteciye yepyeni sorumluluklar düşüyor.
Hakikatin korunması ve anlamlı biçimde dolaşıma sokulması, yukarıda bahsettiğim risklere karşı en önemli güvencelerimizden birisi, ilkeli ve etik değerlere dayalı olarak gazetecilik yapan basın emekçileridir. Elbette dijitalleşmenin ortaya çıkardığı imkânlar da var. Bu yenilikler, bize veri analizi, otomatik haber yazımı, eğilim tespiti, içerik tavsiyesi gibi önemli imkânlar veriyor” diye konuştu.
“Yapay zekâya sorumluluğu bırakamayız”
Dijitalleşmenin ortaya koyduğu imkânların bir anlamda gazetecilerin iş yükünü azalttığını anlatan Duran, “Bizi yönlendiren şey, yapay zekâlar olmamalı. Hızlı erişim iyi bir imkân ama sağlıklı ve doğru bildiği haberi ortaya koyabilmek için gazetecinin aktörlüğü, eskisinden daha da önemli hale geldi. Ana çerçeveyi şu şekilde belirleyebiliriz.
Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘İnsanı ve insani değerleri yüceltmeyen hiçbir yeniliğin kıymeti harbiyesi yoktur.’ sözü aslında bir prensip olarak alınabilir. Önemli olan şey, insan ve insani değerlerdir. Bu itibarla biz de İletişim Başkanlığı olarak dijitalleşme ve yapay zekâ gibi iletişim teknolojilerine bu perspektiften yaklaşıyoruz yani sunduğu imkânları ve ortaya çıkardığı riskleri birlikte değerlendiren bir stratejik sorumluluk sergiliyoruz. Yeni iletişim teknolojilerinin sunduğu imkânlardan elbette sonuna kadar faydalanıyoruz ama zararlarını da yönetmek, azaltmak gerekiyor. ‘Öncelikle yapay zekâ, bir örnek olarak gazetecilikte faydalanılması gerekilen bir imkândır.’ demiştim ama asla bir özne değildir, olmamalıdır. Yapay zekâya sorumluluğu bırakamayız. Yapay zekâya bazı komutları vererek bilgiyi alıyoruz ama yine de bu bilgi sonuçta belirli verilerden yönlendirmelerle geliyor. Bunu biz bir sonuç olarak görmemeliyiz yani insanın, gazetecinin bağımsızlığı, mesleki etiği ve ilkeleri ve kamu yararı, hepsinin önünde gelmeli. Bu konular, algoritmalara bırakılamaz” değerlendirmesinde bulundu.
Sektöre yönelik desteklere değinen Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdülkadir Çay ise, “Görev alanımızda 2.173 gazete, dergi ve internet haber sitesi bulunmaktadır. Resmî ilan ve reklamlarla basına sağlanan özellikle yerel medya için hayati öneme sahip kamu desteği 2025 yılında 6 milyar Türk Lirasını aşmıştır” şeklinde konuştu.
Çay, “Çoğu zaman güvenlik güçlerinin, sağlık ekiplerinin bile zor erişebildiği afet bölgelerine, kendi hayatını hiçe sayarak koşan, insanları bilgilendirmek için alın terinden daha fazlasını ortaya koyan, mesaisi olmayan bir işi icra eden kıymetli gazetecilerimize huzurlarınızda bir kez daha teşekkür ediyor, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü canı gönülden tebrik ediyorum” açıklamasında bulundu.
“Gazetecisiz, kalitesiz ve ilkesiz gazetecilik yapamayız”
Çay, “Manşetlerle darbelere zemin hazırlanmasından, Başbakan idamına, halkı aşağılamaktan, devleti aciz göstermelere varan zehirli yayınları da gördük vaktiyle. Dezenformasyonla mücadele işte böyle zamanlarda büyük önem kazanıyor. Toplumumuzun yerel ve ulusal basın aracılığıyla doğru haber alma hakkının, veri zehirlenmelerine kurban gitmemesi için Basın İlan Kurumu olarak üstümüze düşen vazifeyi yapıyoruz” dedi.
Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı ve Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Edibe Sözen Çetintaş da medya alanında köklü bir dönüşüm yaşandığını belirterek, geleneksel medyanın önemini koruduğunu ancak yeni okuma alışkanlıkları ve dijital mecraların gazeteciliği yeniden şekillendirdiğini vurguladı. Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fatih Keskin, dijital dönüşümün yalnızca teknik bir yenilenme olmadığını ifade ederek, basın kurumlarının yapısal olarak yeniden yapılanması gerektiğine dikkat çekti. Anadolu Ajansı Teknoloji Koordinatörü Emre Çebişli ise hızlı içerik üretimi ile doğru haber arasındaki dengeye işaret etti.
GZT Genel Yayın Yönetmeni Doğukan Gezer, dijital medyanın güven endeksinde gerileme yaşadığını belirterek, herkesin içerik üretebilmesinin güven sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi. İkinci oturumda konuşan akademisyen ve sektör temsilcileri, yapay zekânın gazeteciliği dönüştüren önemli bir araç haline geldiğini vurguladı
. TRT Uluslararası Haber Yayınları Dijital Kanal Koordinatörü Saim Kurubaş, yapay zekânın gazetecilerin yerini alan değil, onları güçlendiren bir teknoloji olarak kullanıldığını ifade etti. İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Koordinatörü Deniz Demir ise dezenformasyonun çağın en büyük meydan okumalarından biri olduğunu belirterek, bilgi doğrulamanın her zamankinden daha kritik hale geldiğini söyledi. Turkuvaz Medya Grubu Dijital Strateji ve Sosyal Medya Grup Müdürü Hamza Özdemir de yapay zekâyı etkin kullanan gazetecilerin sektörde öne çıkacağını vurguladı.