FURKAN KAYAE-Posta : kayafurkan@gmail.com
DÜNYANIN NATO’YA İHTİYACI VAR MI?
Yazarın diğer yazıları :
Bilindiği üzere İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünyanın, başını ABD ve Sovyetler Birliği’ni çektiği iki kampa bölünmesiyle komünizme karşı ihtiyacı hissedilen ittifak, 1949 senesinde NATO’nun kurulmasıyla tesis edilmiş oldu. Öncelikli amacı, batı ittifakı içine komünizmin sızmasını engellemek ve ittifak üyelerinin ulusal güvenliğini sağlamak olan NATO, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının hemen ertesinden bugüne kadar birçok kez politikaları ve ittifak yapısı itibariyle tartışıldı. 1952 yılında NATO üyesi olan Türkiye, Soğuk Savaşın bitimine kadar ittifakın güney kanadının güvenliğinde ve Sovyet yayılmacılığının Orta Doğu’ya nüfuzunda tartışılmaz öneme sahipti. Bugün artık Sovyetler Birliği yok ve NATO’nun yeni misyonunun ne olması konusunda tam bir mutabakat söz konusu değil. Öyleyse dünyanın gerçekten NATO’ya ihtiyacı var mı? sorusunun cevabını aramak gerekiyor.
Soğuk Savaş kurumlarının hantallaşmış yapısı reddediliyor
Geçmişte jeopolitik çatışma, komünizm ile kapitalizm arasında gerçekleşmişti. Şimdi ise ideolojik hizipleşmenin yeniden gündeme gelmeye başladığını görüyoruz. Elbette bunu Soğuk Savaş sürecinin birebir benzeri olarak nitelendirmek yanlış olacaktır. Günümüzde “yeni Soğuk Savaş” olarak adlandırılan dönemin diğerinden temel farkı, hiçbir ülkenin ulusal güvenliğini korumak adına bir kampa dahil olma zorunluluğunda olmamasıdır. Küçük veya büyük ölçekli devletler öncelikle kendi coğrafya çevresinde ekonomik ve siyasi ittifaklar kurma peşindeyken, Soğuk Savaş kurumlarının hantallaşmış yapı ve eskimiş politikalarını reddetmektedir.
Ebedi barışı, ebedi savaşlar ile arıyoruz
ABD’nin Rusya’ya karşı uyguladığı yaptırımlara karşı Moskova’nın Orta Doğu ile kurmuş olduğu ekonomik temaslar, yaptırımların aşılmasına yardımcı olabilir. Bu bağlamda Rusya, 2012-2015 yılları arasında Mısır ve İran’a, Euro ve Dolar yerine ikili ticarette kendi para birimlerini kullanma teklifini götürdü. Aynı zamanda bu iki ülkeyi Avrasya Ekonomik birliği ile serbest ticaret bölgesi kurmaya davet etti. Diğer taraftan ABD ile Çin arasında devam eden ticaret savaşı kazananı olmayacak bir mücadele olduğu görülüyor. Önceleri dünya emperyalizmin suçlandığı mesele olan silah üretme, güç gösterisi, ülke dışında askeri üs inşası ve silah ticareti bugün övgü alıyor. Öyleyse dünya tarihiyle yaşıt olan ebedi barışı arama mücadelesinde bunların yeri olduğunu söyleyebilir miyiz? Kalıcı barışı bu şekilde arıyorsak, biz barışa son veren barışların peşinde olduğumuzun farkında olmamız gerekiyor.
Soğuk Savaşın çift kutuplu düzeni artık mümkün değil
Yaklaşık son on yıldır çok kutuplu dünyanın yeniden ülke gruplarına bölünmeye başladığı görülüyor. Bu ayrım çizgisi Rusya ve NATO/AB arasında ikincinin doğuya doğru genişlemesi ve Avrupa füze savunma programı konusunda söz konusu. Bir diğer yüksek tansiyon Çin ile ABD ve onların Asyalı müttefikleri arasında, Asya-Pasifik bölgesinin batı kısmında askeri ve siyasi egemenlik arayışı içinde oldukları görülüyor. Bu çok merkezli dünya arayışında Rusya ve Çin’in daha yakın çalışma arkadaşlığına iterken bu eğilimin Soğuk Savaş’ın çift kutupluluğuna evrilmesi mümkün görünmüyor. Dolayısıyla böylesi bir denklemde NATO hem ittifak üyeleri hem de faydası konusunda birçok tartışma konusu kendiliğinden ortaya çıkıyor.
En güçlü ülke, en çok silaha sahip olan ülke değil
Geleceğin dünya düzenini belirlerken en önemli roller ABD, Çin ve Rusya’nın benimseyeceği politikalar ile oynanacak. ABD ise dışarıda kalmamak adına çok merkezli ve karşılıklı bağımlı dünya düzenin gerçeklerine kendisini uyarlaması noktasında önemli adımlar atmak zorunda kalacak. Son Brüksel toplantısında ABD Başkanı Trump’ın NATO’nun maliyetinin paylaşılması konusunda çektiği rest ile Almanya’nın Rusya ile yakın ticari ilişkilerine karşı gösterdiği sert tepki, ABD’nin NATO’yu terk etme refleksine kadar uzanacak duygusal yoğunluğa neden oldu. Fakat ABD şunu iyi biliyor ki, artık dünyada her coğrafya kendi bölgesel “NATO”sunu oluşturacak potansiyele sahip. Elbette silahlanma maliyetleri üzerinde büyük farklar olacaktır fakat her aktör dünyanın en modern silah teknolojilerine sahip olan ülkenin en güçlü ülke demek olmadığının farkında.
Hülasa
Her geçen gün Soğuk Savaş kurumları hantallaşmakta. Bunlardan biri olan NATO ise üyesini koruyacak anlaşma maddelerini çalıştıramayacak vaziyete gelmiş durumda. Sürekli restorasyon yerine yeniden kodlanmış ittifak veya kurumların tesisi en mühim ihtiyaçtır.


Yorum Ekle

Arkadaşına Gönder

Yazdır
Henüz yorum eklenmemiş.
 
  KÖŞE YAZARLARIMIZ
  ANKET
yok
yok


© Copyright 2004-2018 Yalovahayat.Com
Tüm hakları saklıdır.
Code By Asilweb


Yalova Hayat'ta kullanılan resim ve fotoğraflar hiç bir şekilde, kaynak gösterilerek dahi kullanılamaz.
Kullananlar hakkında yasal işlem başlatılır.